| Studie | Opzet | Deelnemers | Duur | Publicatie | Registratie |
|---|---|---|---|---|---|
| Fase 1/1b | Oplopende doses, gezonde vrijwilligers en diabetes type 2 | 142 | tot 4 weken | Mol Metab 2018 | NCT02759107 |
| SURPASS-1 | Placebogecontroleerd, diabetes type 2 zonder andere behandeling | 478 | 40 weken | Lancet 2021 | NCT03954834 |
| SURPASS-2 | Open-label vergelijking met semaglutide | 1.879 | 40 weken | N Engl J Med 2021 | NCT03987919 |
| SURMOUNT-1 | Placebogecontroleerd, obesitas of overgewicht zonder diabetes | 2.539 | 72 weken | N Engl J Med 2022 | NCT04184622 |
De eerste stap: veiligheid en farmacokinetiek
De fase-1-studie combineerde drie onderdelen: enkelvoudige oplopende doses bij gezonde vrijwilligers, vier weken herhaalde toediening in dezelfde groep, en een korte proof-of-conceptstudie bij mensen met diabetes type 2. In totaal kregen 142 personen ten minste één dosis van tirzepatide, een vergelijkingsmiddel of placebo. Het farmacokinetische profiel ondersteunde een wekelijks schema. De meest gemelde bijwerkingen waren gastro-intestinaal en dosisafhankelijk.
SURPASS: het diabetesprogramma
SURPASS-1 was de eerste fase-3-studie en vergeleek drie dosisgroepen met placebo bij mensen die nog geen andere glucoseverlagende behandeling gebruikten. Het primaire eindpunt was de verandering in HbA1c na 40 weken. In de publicatie in The Lancet rapporteren de auteurs ook secundaire eindpunten en het bijwerkingenprofiel per dosisgroep.
SURPASS-2 trok veel aandacht omdat het een directe vergelijking was met een selectieve GLP-1-agonist. Zo'n “head-to-head”-opzet is zeldzaam en daardoor waardevol, al was de studie open-label: deelnemers en onderzoekers wisten welke behandeling werd gegeven. Ook de gekozen vergelijkingsdosis bepaalt hoe je de uitkomst interpreteert.
SURMOUNT: een andere onderzoeksvraag
SURMOUNT-1 richtte zich op volwassenen met obesitas, of met overgewicht plus ten minste één gewichtsgerelateerde aandoening, zonder diabetes. Er waren twee co-primaire eindpunten: hoeveel procent het lichaamsgewicht gemiddeld veranderde, en welk deel van de deelnemers minstens vijf procent verloor. Alle groepen kregen daarnaast leefstijlbegeleiding, zodat het effect steeds werd afgezet tegen dezelfde basis.
Kanttekeningen bij het lezen
Klinische studies zoals deze zijn uitgevoerd onder strikt gecontroleerde omstandigheden, met geselecteerde deelnemers en farmaceutische kwaliteit van het studiemiddel. Resultaten zijn daarom niet zomaar over te zetten naar andere omstandigheden. Ze vormen wel een rijke bron van gegevens voor wie in het laboratorium de onderliggende biologie onderzoekt. De volledige lijst lopende en afgeronde studies vind je via ClinicalTrials.gov. Voor vergelijkende experimenten in het lab biedt PeptidesX10 LY3298176 als onderzoeksreagens aan.
Bronnen
- Coskun T, e.a. LY3298176, a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist for the treatment of type 2 diabetes mellitus: From discovery to clinical proof of concept. Mol Metab. 2018;18:3–14. doi:10.1016/j.molmet.2018.09.009
- Willard FS, e.a. Tirzepatide is an imbalanced and biased dual GIP and GLP-1 receptor agonist. JCI Insight. 2020;5(17):e140532. doi:10.1172/jci.insight.140532
- Rosenstock J, e.a. Efficacy and safety of a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist tirzepatide in patients with type 2 diabetes (SURPASS-1). Lancet. 2021;398:143–155. doi:10.1016/S0140-6736(21)01324-6
- Frías JP, e.a. Tirzepatide versus Semaglutide Once Weekly in Patients with Type 2 Diabetes. N Engl J Med. 2021;385:503–515. doi:10.1056/NEJMoa2107519
- Jastreboff AM, e.a. Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. N Engl J Med. 2022;387:205–216. doi:10.1056/NEJMoa2206038